Kret (Talpa europaea)

Ciało kreta ma walcowaty kształt i pokryte jest krótkim, ale niezwykle gęstym, przypominającym aksamit, czarnym futerkiem (nie chłonie ono wody, ani brudu). Głowa jest mała i klinowata. Przednie kończyny przesunięte ku przodowi, a ich dłonie są duże, łopatowate i zwrócone na zewnątrz. Palce zakończone są długimi, prostymi pazurami. Taka budowa umożliwia wydajne kopanie pod ziemią. Samce dorastają do 15-17 cm długości (ogon zajmuje dodatkowe 2,5-3,5 cm) i osiągają wagę do 150 g (samice są mniejsze i lżejsze). Oczy kreta są bardzo małe i zbudowane z cienkiej błony. Pozwala ona jedynie na odczuwanie światła jako takiego, ale praktycznie zwierzę jest ślepe. Ma za to znakomity słuch i zmysł smaku. Potrafi także odbierać i lokalizować najsłabsze nawet drgania ziemi. Organizm kreta zawiera dwukrotnie więcej krwi i hemoglobiny niż innych podobnej wielkości ssaków, co umożliwia mu swobodne oddychanie znacznie uboższym w tlen i przesyconym dwutlenkiem węgla powietrzem pod ziemią.

Z powodu wyspecjalizowanego układu kostnego i przyczepionych doń mięśni współczynnik bocznej siły kopania stanowi równowartość 32-krotnej masy ciała, czyli mniej więcej tyle, co u ważącego około 70 kg człowieka. Wykopanie 1 m tunelu pod ziemią wymaga wydatkowania 400-4000 razy więcej energii przez zwierzę niż przejście tego samego dystansu na powierzchni. Korytarze powierzchniowe mogą być kopane z prędkością około 4,5 m na godzinę. Natomiast szybkość poruszania się zwierzęcia w już istniejącym tunelu wynosi ok. 24 m na minutę.

Odżywia się dżdżownicami, larwami owadów i drobnymi kręgowcami, które lokalizuje dzięki czułemu słuchowi oraz włosom czuciowym na pysku i ogonie, czułym na drgania (stąd odstraszanie kretów polega na montowaniu odstraszaczy wibracyjno-akustycznych). Na głębokości 20–50 cm wykopuje system podziemnych tuneli o średnicy 6 cm, rozciągających na długość ok. 100–200 m (czasem do 1 km) i terytorium ok. 2000–6000 m², stanowiący rodzaj pułapki na faunę glebową (preferuje gleby żyzne i wilgotne). Korytarze drąży z prędkością 12–15 m/godz., wypychając jednorazowo 100–150 g ziemi (tzw. kretowina), które następnie patroluje co kilka godzin.

Buduje podziemne gniazdo z mchu i trawy (czasem uzupełnione pionowym tunelem sięgającym wód gruntowych – rodzajem „studni”), obok którego znajduje się „spiżarnia”, w której gromadzi żywe, unieruchomione dżdżownice (z umiejętnie podciętym zwojem nerwowym). Komora taka, w której znajduje się kilkaset dżdżownic, stanowi zapas pożywienia na zimę. Samica rodzi 2-7 nagich młodych po ciąży trwającej ok. 28 dni (zwykle raz w roku, późną wiosną). Nie zapada w sen zimowy, jest zwierzęciem bardzo ruchliwym i aktywnym, żyje ok. 2-4 lat, dojrzałość płciową osiąga po 1 roku życia. Krety żyją samotnie (z wyjątkiem rui przypadającej wiosną), przy spotkaniu są wobec siebie bardzo agresywne. Ciekawostką jest dobowy cykl aktywności kreta i jego bardzo głęboki sen (podczas którego chrapie). Kret jest aktywny przez ok. 4 godz., po czym mocno śpi przez ok. 3 godz.

Jest on pożyteczny, gdyż żywi się szkodnikami, spulchnia i napowietrza glebę. Niestety jest również bardzo uciążliwy, gdyż niszczy strukturę podłoża i trawniki.